Dat je kleuren kunt zien komt door de kegeltjes, die zich dus in de gele vlek bevinden.

Iemand die totaal kleurenblind is, ziet de omgeving in grijze tinten. Het komt vaker voor dat mensen gedeeltelijk kleurenblind zijn. Deze mensen kunnen gelukkig dus nog wel bepaalde kleuren zien.

Kegeltjes hebben drie soorten pigmenten, één voor rood, één voor geel-groen en één voor blauw. Deze kleuren corresponderen met de drie basiskleuren waarmee je alle andere kleuren kunt mengen. Daarom kun je ook alle kleuren zien. Mensen die gedeeltelijk kleurenblind zijn, missen een van de drie soorten kegeltjes.

We zien scherp omdat we accommoderen. Accommodatie noemt men het vermogen van het oog om de lichtbreking te veranderen. Wanneer we op een voorwerp fixeren dat dichter bij het oog wordt gebracht, accommoderen we: door een reflexmechanisme wordt de lens boller en sterker brekend, waardoor het beeld op het netvlies scherp afgebeeld wordt.

Bij iedereen verschilt de mate waarin wij details kunnen onderscheiden. Dit wordt de visus of gezichtsscherpte genoemd. Je kunt het scherpst zien in de gele vlek. Dit komt omdat daat de meeste kegeltjes zitten.

 

Vanwege de bolvorm van ons oog en daarmee van het netvlies kunnen beelden van boven, onder en opzij opgevangen worden. De werking van het oog kun je het beste vergelijken met een fototoestel. Het netvlies, is de lichtgevoelige film en het hoornvlies en de lens zorgen voor scherpstelling. Ook het diafragma is terug te vinden in de vorm van de pupil, die regelt hoeveel licht het oog mag binnenvallen. Echter, in tegenstelling tot een fototoestel beschikt het oog over een directe verbinding met de centrale, het zenuwstelsel. Via de oogzenuwen worden de beelden naar de hersenen gestuurd; daar wordt er pas een beeld van gemaakt.

 

In het chiasma kruisen delen van de zenuwbanen naar de andere hersenhelft. Dit gebeurt als volgt: de vezels die afkomstig zijn uit het binnenste gedeelte (aan de neuskant) van beide netvliezen kruisen naar de tegenoverliggende hersenhelft. De vezels afkomstig uit het buitenste gedeelte van het netvlies (aan de slaapkant) passeren het chiasma ongekruist. De kruising leidt ertoe dat alle beelden uit het rechter deel van het gezichtsveld in de linker hersenhelft verwerkt worden en dat die uit het linker deel van het gezichtsveld in de rechter hersenhelft verwerkt worden. Het bewuste zien komt tot stand door de verwerking van de optische impulsen in de hersenschors (de interpretatie van impulsen ofwel de visuele perceptie). Daarbij worden de sterk verkleinde, omgekeerde en twee-dimensionale netvliesbeelden door de hersenen vergroot, rechtop gezet en tot drie-dimensionale beelden samengevoegd. 

 

De kegeltjes hebben ieder voor zich een verbinding via een zenuwvezel met de hersenen. De staafjes zijn in groepjes van enkele cellen samen geschakeld en hebben vervolgens een verbinding met de hersenen. Dit verklaart het feit dat kegeltjes verantwoordelijk zijn voor details en staafjes meer voor het 'grovere' werk. Naast de gele vlek vind je de blinde vlek. Dit is de plek waar alle zenuwvezels samen gebundeld worden en het oog 'verlaten'. Met deze 'blinde vlek' kan men niets zien, omdat zich op deze plaats geen zenuwcellen bevinden. De oogzenuwen van beide ogen komen bij elkaar in het 'chiasma opticum' (=kruispunt). Dit ligt ongeveer in het midden van het hoofd ter hoogte van de ogen en precies tussen de oren. Vanaf het 'chiasma opticum' gaan de visuele banen door naar het visuele centrum, dat in de achterste hersenkwab ligt.

 

In het netvlies zijn 2 soorten zenuwcellen: de kegeltjes en de staafjes. Deze kegeltjes en staafjes zorgen ervoor dat je zowel kleuren als contrast kunt zien.

De kegeltjes nemen details en kleuren waar. Ze hebben licht nodig om te kunnen functioneren. Je hebt ongeveer 6 miljoen kegeltjes.De staafjes nemen grove contouren waar, maar geen details. Ze functioneren bij (schemer)donker, zij zijn heel lichtgevoelig en hebben dus weinig licht nodig. Met de staafjes kunnen we geen kleuren zien, maar nemen we alles in grijstinten waar. Dit merk je bijvoorbeeld als je in een donkere kelder iets zoekt. Staafjes liggen verspreid over je hele netvlies, behalve in de gele vlek. Je hebt veel meer staafjes dan kegeltjes, ongeveer 120 miljoen.

 

Het glasachtig lichaam bestaat uit een gelei-achtige vloeistof. De binnenste holte van het oog wordt opgevuld door dit glasachtig lichaam. Hierdoor worden netvlies en het vaatvlies tegen de buitenwand aangedrukt Het netvlies is het beeldscherm waarop het beeld wordt geprojecteerd.

De oogleden hebben een beschermende functie tegen bijvoorbeeld uitdroging en fel licht Bij fel licht knijpen we de ogen tot spleetjes, zodat er minder licht de pupil binnen kan komen en we niet verblind raken. Tegen uitdroging knipperen we met de ogen, waardoor de traanfilm die op het hoornvlies ligt steeds ververst wordt. 

Het traanvocht wordt gemaakt door de traanklier. Deze ligt aan de buitenkant van het bovenste ooglid. Van daaruit vloeit het traanvocht als een dun filmpje over de voorzijde van het oog om het tegen uitdroging te beschermen.

 

Het optische systeem

Het hoornvlies (de cornea) is het venster waardoor licht ons oog binnenkomt. Het hoornvlies bevat veel zenuwuiteinden. Daarom is aanraken van het hoornvlies ook zo pijnlijk (denk bijvoorbeeld maar aan een vliegje of een stofje in oog).

De voorste oogkamer is de ruimte tussen het hoornvlies en de iris. Deze is gevuld met kamerwater. Kamerwater bevat voedingsstoffen en zuurstof. Het kamerwater voedt het hoornvlies, de lens en het glasachtig lichaam.

De pupil wordt gevormd door de iris. De pupil is een opening in de iris. Hiermee wordt de hoeveelheid licht in het oog geregeld. De pupil kan groter en kleiner worden.De lens breekt de lichtstralen die het oog binnenvallen, en zorgt er voor dat het beeld precies op het netvlies valt en daardoor scherp wordt gezien.

 

Wist u dat wij zien met onze hersenen !

Wij nemen de wereld rondom ons heen waar door onze zintuigen: ogen, oren, neus en tast- en smaakzin. Alles gaat vanzelf. Je denkt er niet meer bij na, tenminste dat lijkt zo. Maar is dat in werkelijkheid ook wel zo?

Onze zintuigen geven de signalen door aan de hersenen. In de hersenen worden de signalen omgezet in waarnemingen en worden deze in het geheugen opgeslagen. Wanneer we kijken komt er licht door de iris naar binnen. Voordat het licht bij het netvlies aankomt, passeert het verschillende onderdelen van het oog. De onderdelen zijn: het hoornvlies, oogkamers, ooglens en het glasachtig lichaam.